Çocuğunuz dersi en iyi, her şeyi tek seferde öğrenmek yerine birkaç güne yayılmış kısa oturumlarla çalışarak hatırlar. The Learning Scientists'in dediği gibi "çalışmayı zamana yaymak, bir araya yığmaktan (ezber) daha iyidir" ve aynı toplam çalışma süresi, yayıldığında daha iyi ve daha kalıcı sonuç verir. Bu yaklaşıma aralıklı tekrar denir ve en sağlam temelli öğrenme stratejilerinden biridir.
Birçok çocuk yalnız sınavdan önceki gece çalışır ve sonra konuyu çabuk unutur. Biraz aralıkla konu çok daha uzun süre kalır, çoğu zaman daha az çabayla. Bu yazıda bunun nasıl işlediğini ve evde nasıl uygulayacağınızı okuyacaksınız.
Aralık ezberi neden yener?
Çalışmayı yaymak daha fazla toplam zaman istemez; yalnızca daha iyi çalışır. The Learning Scientists bir örnek verir: dört haftaya yayılan 12 saat, iki güne sıkıştırılmış aynı 12 saatten daha iyi sonuç verir ve yayılan öğrenme daha uzun kalır.
Bunun bir nedeni çalışma belleğidir. Yığılmış çalışmada "çalışma belleği kaynakları tükenebilir, bu da daha az öğrenmeye yol açabilir." Oturumlar aralıklı olunca bu kaynaklar "daha taze ve hazır olur." Ayrıca, konu oturumlar arasında biraz silikleştiğinde onu geri çağırmak daha çok çaba ister, ve bu çaba belleği güçlendiren şeydir.
Bu yüzden tek bir uzun oturum, zamana yayılmış birkaç kısa oturumdan daha az işe yarar. Aralıkla, her seferinde geri çağırmayı anlamlı kılacak kadar "unutma" olur.
Hatırlamak, yeniden okumaya üstündür
Sık yapılan bir hata, konuyu yalnızca yeniden okumaktır. Öğreniyormuş gibi gelir, ama beyin az çalışır ve az akılda kalır. Çok daha güçlü olan etkin işlemedir: konuyu zihinden geri çağırmaya çalışmak.
Araştırma bunu doğruluyor. İlkokul çocuklarıyla yapılan bir çalışma "hatırlama alıştırmasının güçlü olumlu etkilerini" buldu: çocuklar "kelimeleri geri çağırmayı çalıştıklarında", yalnız yeniden okudukları kelimelere göre daha fazlasını hatırladı ve tanıdı. The Learning Scientists, aralığı hatırlamaya uygulamayı yeniden okumaya göre "daha da iyi" bulur. Bu yüzden çocuğunuza pasif okutmak yerine etkin çalıştırın:
- Sözlü yoklama: konu hakkında sorular sorun ya da çocuğunuz kendini test etsin.
- Anlatma: öğrendiğini kitaba bakmadan anlatsın.
- Kısa quiz: bir kâğıda birkaç soru ya da kardeşiyle küçük bir sınav.
Çocuğunuz cevabı hatırlayamayınca konuya geri dönsün. İşte o küçük zorlanma, tam da öğrenmenin olduğu yerdir.
Basit bir tekrar planı
Karmaşık bir sisteme gerek yok. İyi bir formül, giderek açılan aralıklarla üç tekrar anıdır. Gelecek haftaki bir sınav için oturumları şöyle yayabilirsiniz:
| An | Ne zaman | Ne |
|---|---|---|
| 1 | Dersin ertesi günü | Yeni konuyu kısaca gözden geçir |
| 2 | Yaklaşık 3 gün sonra | Önce okumadan, bellekten geri çağır |
| 3 | Yaklaşık 6 gün sonra | Sınavdan hemen önce son kontrol |
Anahtar, büyüyen aralıktır. Çocuğunuz bir şeyi ne kadar uzun hatırlarsa, bir sonraki tekrarı o kadar erteleyebilirsiniz. Hiçbir takvim kusursuz değildir: en önemlisi, konuya başka derslerle karışık biçimde birkaç kez dönmektir. Ritmi konuya ve çocuğunuza göre uyarlayın.
Eski konuyla karıştırın
Aralıklı tekrar, aynı oturumda yeni ve eski konuyu birbirine katınca daha da iyi çalışır. Yalnız son konuyu çalışmak yerine ara ara eski bir alıştırmayı da araya sıkıştırın. Böylece daha önce görülen konu canlı kalır ve çocuğunuz konular arasında geçiş yapmayı öğrenir.
Yararlı bir alışkanlık: ödevi dersin hemen ardından değil, birkaç gün sonra yapmak. Konu o zaman biraz silikleşmiştir, geri çağırmak daha çok kazandırır. Çocuğunuz böylece ekstra zaman harcamadan kendiliğinden aralıklı çalışır.
En çok ne için işe yarar?
Aralıklı tekrar, ezbere bilinmesi gereken temel bilgiler için idealdir: tanımlar, çarpım tablosu, formüller ve kelimeler. Bu tür bilgiler hızlı ve otomatik erişilebilir olmalıdır, ve düzenli, kısa tekrar tam da bunu sağlar.
Çarpım tablosu ve kelimeler için özellikle iyi çalışır, çünkü birkaç dakikada çalışılabilir. Günde sabit, küçük bir an, uzun bir telafi oturumundan daha çok iş görür. Daha karmaşık, anlamaya dayalı konularda ise önce konunun kavranması gerekir; aralıklı tekrar o kavrananı pekiştirmek için devreye girer, onun yerine geçmez.
Uykunun ve molanın rolü
Oturumlar arasına uyku girmesi tesadüf değil, bir avantajdır. Beyin, gün içinde öğrenilenleri uykuda pekiştirir; bu yüzden bir konuyu bir gün çalışıp ertesi gün kısaca geri çağırmak, aynı gün üst üste tekrar etmekten daha güçlüdür. Sınavdan önceki geceyi ezberle geçirmek yerine birkaç güne yaymak, hem uykuyu korur hem öğrenmeyi.
Aynı mantık oturum içinde de geçerli: kısa molalar beynin toparlanmasına yardım eder. Bir buçuk saat aralıksız çalışmaktansa, aralarında kısa molalarla üç kısa blok hem dikkati hem kalıcılığı artırır. Kısa, sık ve uykuyla desteklenen tekrar, en kalıcı öğrenmedir.
Sık yapılan hatalar
Birkaç şey aralıklı tekrarın etkisini bozar:
- Her şeyi sınavdan önceki geceye bırakmak. O zaman yaymaya yer kalmaz.
- Yalnız yeniden okumak. Verimli hissettirir, ama etkin geri çağırma olmadan az şey kalır.
- Çok uzun bloklar. Bir süre sonra dikkat düşer; kısa ve sık daha iyidir. Telefonun dikkati nasıl dağıttığını ödevde dikkat ve telefon yazısında okuyun.
Çocuğunuza planlamayı öğretin
Aralıklı tekrar biraz ileriyi görmeyi gerektirir, ve bu başlı başına değerli bir beceridir. Çocuğunuza sınav ve ödevleri önceden ajandaya yazmayı ve etrafına tekrar anları koymayı öğretin. Böylece çalışmak bir panik yarışı yerine bir rutin olur.
Basit bir kural her şeyi özetler: haftaya dağılmış üç kısa tekrar, sınavdan önceki uzun bir ezber gecesinden iyidir. Çocuğunuz ne kadar erken başlarsa aralıktan o kadar yararlanır. Başta ona rehberlik edin; bir süre sonra kendiliğinden gelir.
Küçük bir takvim bile çok yardımcı olur. Sınav tarihini ajandaya yazın ve geriye doğru birkaç kısa tekrar anı işaretleyin. Çocuğunuz bu anları kendi koymaya başladığında, aslında hayatı boyunca işine yarayacak bir beceri, yani kendi öğrenmesini planlama becerisini kazanıyor demektir. Sizin rolünüz, başlangıçta bu iskeleyi kurmak ve zamanla onu çocuğa bırakmaktır.
Hafif ve baskısız tutun
Kısa tekrar oturumları ancak keyifli olduğunda alışkanlık kalır. Kısa tutun, yoklamayı küçük bir oyuna çevirin ve iyi bir anda bırakın. Biraz eğlenerek çalışan çocuk bunu çok daha uzun sürdürür.
Kusursuz bir sonuçtan çok çabayı ve ilerlemeyi övün, kardeşler ya da sınıf arkadaşlarıyla kıyaslamayın. Ve unutmayın: oturumlar arasında biraz unutmak başarısızlık değil, belleğin güçlenme biçiminin parçasıdır. Çocuğunuz bir şeyi hatırlamakta zorlanıp sonra başardığında, tam da o çaba anı öğrenmedir. Böyle çerçevelemek baskıyı alır ve çocuğun yarın yeniden denemeye istekli kalmasını sağlar.
Sık sorulan sorular
Aralıklı tekrar nedir?
Konuyu tek seferde değil, birkaç güne yayılmış kısa oturumlarla çalışmaktır. The Learning Scientists'in dediği gibi 'çalışmayı zamana yaymak, bir araya yığmaktan (ezber) daha iyidir.' Aynı toplam süre, yayılınca daha iyi ve daha kalıcı sonuç verir.
Hatırlamak neden yeniden okumaya üstün?
Çünkü öğrenmek, bilgiyi zihne geri getirmekle olur, ona tekrar bakmakla değil. Araştırma 'ilkokul çocuklarında hatırlama alıştırmasının güçlü olumlu etkilerini' gösteriyor: yalnız yeniden okudukları değil, hatırlamayı çalıştıkları şeyleri daha çok akılda tutuyorlar.
Gelecek haftaki sınav için tekrarı nasıl planlarım?
Oturumları giderek açılan aralıklarla yayın, örneğin yaklaşık 1, 3 ve 6 gün sonra. Haftaya dağılmış üç kısa an, sınavdan hemen önceki uzun bir ezber gecesinden daha iyi çalışır.
Aralıklı tekrar en çok ne için işe yarar?
Özellikle ezbere bilinmesi gereken temel bilgiler için: tanımlar, çarpım tablosu, formüller ve kelimeler. Bunları düzenli ve kısa tekrar etmek, tek bir ezber oturumuna göre çok daha iyi akılda tutar.
Atlas nasıl yardımcı olur
Aralıklı tekrarın zor yanı doğru anı seçmektir: tam konu silikleşmeye başladığında. Atlas tam burada devreye girer. Çocuğunuzun Atlas'ta daha önce geçtiği bir konu unutulmaya başladığında, bir hafıza modeline göre Atlas kendiliğinden kısa bir tekrar ekler, sınavı yaklaşan dersler için daha erken. Böylece çocuğunuzun neyi ne zaman tekrar etmesi gerektiğini kendi takip etmesi gerekmez. Atlas ayrıca habersiz bir sınavla, daha önce öğrenilen konuların hâlâ bilinip bilinmediğini kontrol eder. Böylece konu ideal anda tazelenir, siz takvimi kollamak zorunda kalmadan.
Ücretsiz başla
